Anasayfa / Hastalıklar / Pulmoner Hipertansiyon Nedir?

Pulmoner Hipertansiyon Nedir?

Pulmoner hipertansiyon kalpten akciğere temizlenmesi için kirli kanı götüren atar damarlardaki kan basıncının sürekli yüksek olmasıdır. Pulmoner hipertansiyon ciddi, ilerleyen ve hayatı tehdit eden bir hastalıktır. Günlük hayatımızda kendisini nefes darlığı, halsizlik, çarpıntı gibi belirtilerle gösteren Pulmoner hipertansiyonun nedeni; anlaşılamamış ve kesin tedavisi henüz olmayan, ancak hastaların yaşam kalitesini ve ömrünü uzatan tedavilerinin olduğu, bir hastalıktır.

Vücudumuzda dokularda kullanılmış kirli kanı, oksijenlendirmek üzere akciğerlere getiren damardaki basıncın artmasına pulmoner hipertansiyon diyoruz. Bu duruma yol açan birçok neden vardır. Örnek olarak, akciğerin kan damarları daralmış olabilir. Ayrıca bu durum, kanın akciğerlerde göllenmesine neden olan kalbin sol tarafına ait bir hastalık nedeniyle de ortaya çıkabilir. Pulmoner hipertansiyonpulmoner arterlerdeki kan basıncını ölçerek teşhis edilir. Normal koşullar altında, istirahat halinde pulmoner arter sistolik (büyük) basıncı yaklaşık 14 mmHg (milimetre cıva) civarındadır.

Pulmoner hipertansiyon, sistolik (büyük) kan basıncının istirahatte 25 mmHg, veya egzersiz sırasında 30 mmHg den büyük pulmoner arter basıncı olarak tanımlanır. Sıklıkla 40-50 yaşlarındaki yetişkinlerde görülmekle birlikte, çocuklar dahil her yaş grubunda görülebilir. Net rakamlara hala ulaşılamamış olsa da, dünya çapında 25 milyondan fazla PH hastası olduğu düşünülüyor.

Pulmoner Hipertansiyon Belirtileri

Pulmoner hipertansiyonun genellikle ilk belirtisi, merdiven çıkmak gibi günlük aktiviteleri yerine getirirken yaşanan nefes darlığıdır. Diğer belirtiler yorgunluk, baş dönmesi ve bayılmadır ve bu belirtiler fiziksel aktivite arttıkça kötüleşir.

  • Yorgunluk ve güçsüzlük
  • Baş dönmesi
  • Bayılma (senkop)
  • Nefes darlığı
  • Ayak bileğinde şişlik (ödem)
  • Deri ve dudaklarda morarma (siyanoz)
  • Göğüs ağrısı
  • Öksürük (bazen kanlı)
  • Dolgun boyun damarları
  • Büyümüş karaciğer
  • Şişkin karın

Pulmoner hipertansiyon ile en çok doğrudan ilişkili olan belirti ve şikayetler; yorgunluk, egzersiz sonrası nefessiz kalma, egzersiz sonrası göğüs ağrısı ve bayılmadır. Belirtiler hastalığın erken evrelerinde ortaya çıkmaz. Tam tersine hastalığın ilerlediği ve tedavisinin gittikçe zorlaştığı bir dönemde belirtiler görülmeye başlanır ve astım gibi diğer hastalıklarla karışabilir. Bu nedenle tanı konulması ortalama 2 yıl kadar gecikebilir. Hastalar ileri evrede merdiven çıkmakta, kısa bir yürüyüş yapmakta ve hatta giyinmekte bile zorluk çekebilirler.

Pulmoner Hipertansiyonun Nedenleri

Pulmoner hipertansiyonun en yaygın nedeni pulmoner venöz hipertansiyona (akciğer toplardamar yüksek tansiyonu) yol açan sol kalp yetmezliğidir. Bu, sol karıncığın sistolik (kasımsal) ya da diyastolik (gevşeme şeklinde) çalışma bozukluğundan veya mitral yetersizlik ya da mitral stenozu gibi kapakçık işlevsizliğinden kaynaklanabilir. Genellikle pulmoner ödem şeklinde açığa çıkar.

Çalışma bozukluğu olan kalp verimli bir şekilde pompalamadığı için kan pulmoner sirkülasyonu zamanında terk edemez ve akciğer toplar damarında anormal yüksek basınca yol açar. Akciğer toplar damarındaki yükselmiş basınç akciğer atardamarına taşınabilir.

Pulmoner emboli (akciğere pıhtı atması) de ağır ve kronik pulmoner hipertansiyona yol açar.

Pulmoner Hipertansiyonda Tanı Nasıl Konulur?

Kalp ve akciğer fonksiyonlarını göstermek ve tanı konulması için birçok test yapılmalıdır. Bu testler göğüs filmi ve egzersiz testi (6 dakika yürüme testi) ile başlar ve solunum fonksiyon testleri, sintigrafi, bilgisayarlı tomografi, kan testlerine kadar uzanır. Kesin tanı için kalbin sağ tarafına basıncı ölçen bir tüp indirilir. Bu prosedüre sağ kalp kateterizasyonu denir.

  • Arteryel kan gazı çalışması: Atardamardan alınan kanda oksijen tayini yapılır.
  • Sağ kalp kateterizasyonu: kalbin sağ ventrikülüne (karıncık) ve buradan pulmoner artere kateter ilerletilmesi işlemidir. Böylece buralardaki kan akımı ve kan basıncının tam bir ölçümü elde edilebilir.
  • Göğüs röntgeni: Bu görüntüleme testi doktora kalp ve akciğerlerin genel şekil, büyüklük ve yapısını inceleme imkanı tanır.
  • Kalbin ve büyük damarların ekokardiyogramı: Bu test kalbin fonksiyonları ve yapısını belirlemek için ses dalgalarını kullanır. Hastanın atan kalbinin hareketli görüntüsü içinde, kalbin kalınlık, büyüklüğü ve fonksiyonunu hakkında ayrıntılı bilgi edinilir. Ayrıca kalbin dört kapağının yapısı ve hareketleri, kaçak olup olmadığı da değerlendirilir.
  • Elektrokardiyogram (EKG): Kalbin elektriksel aktivitesini ölçen bir testtir. Karıncıklarda kalınlaşma olup olmadığı ve ritim bozuklukları hakkında bilgi verir.
  • Akciğer perfüzyon sintigrafisi (taraması): Akciğerlerdeki kan akımı dağılımını göstermek için kullanılan bir testtir. Bu test ayrıca akciğerlerdeki herhangi bir büyük kan pıhtısını da tespit eder.
  • Pulmoner anjiyogram: Akciğerlerdeki dolaşımı ölçmeye ve akciğerlerdeki pıhtıları x-ışınlarında görüntülemek için kullanılan bir testtir. İnce bir kateter pulmoner artere yerleştirilir ve içinden iyotlu bir boya enjekte edilir, böylece damarlar görünür hale getirilerek filmi çekilir.
  • Solunum fonksiyon testi: Akciğerlerin ne kadar iyi iş gördüğünü değerlendiren ve ölçen özel bir cihaza (spirometre) hastanın üflemesiyle gerçekleştirilen ağrısız bir testtir.

Hastaların neredeyse 4’te 3’ü hastalık ileri evredeyken tanı alır.

Pulmoner Hipertansiyon Nasıl Tedavi Edilir?

PH tedavisindeki amaçlar altta yatan hastalığı tedavi etmek, belirtileri azaltmak ve yaşam kalitesini arttırmaktır. PH tedavisi için birçok seçenek mevcuttur bunlar ilaçlar, cerrahi ve akciğer transplantasyonudur(nakil). Bu tedaviler PH belirtilerini rahatlatabilir ve hastalığın ilerlemesini yavaşlatabilir. Yaşam şeklindeki değişiklikler de belirtileri kontrol altına almaya yardımcı olabilir.

PH, altta yatan hastalıklara göre Dünya Sağlık Örgütü tarafından 5 gruba ayrılmıştır. Günümüzde bu gruplardan sadece ikisi için ilaç tedavileri mevcuttur: Pulmoner arteriyel hipertansiyon (PAH) ve kronik tromboembolik pulmoner hipertansiyon (KTEPH).

  • PAH akciğerdeki damarların doğrudan hastalanması nedeniyle kalınlaşması ve daralması sonucu meydana gelir. Kalbin sağ tarafındaki basınç bu daralan damarlara kan pompalamaya çalıştıkça yükselir.
  • KTEPH’te ise akciğer damarlarının kan pıhtısı nedeniyle tıkanması sonucu kan basıncı yükselir.  KTEPH pulmoner endarterektomi denen cerrahi bir işlemle tedavi edilebilir. Ancak hastaların %20-40’ı operasyona uygun değildir.

PH için ilaç tedavilerinin karışık mekanizmaları vardır ama genellikle akciğerlerdeki atardamarları genişleterek çalışırlar, böylece damarlardaki basınç düşmüş olur. Bu ilaçlar aynı zamanda kalbin çalışma yükünü azaltmakla kalmayıp, kan pıhtılarını azaltarak, kalbe gelen kan ve oksijen desteğini arttırarak da çalışırlar.

Pulmoner Hipertansiyon Hastaları Hangi Durumlarda Doktora Başvurmalı?

  • Göğüs ağrısı
  • Kalbin hızlı ya da düzensiz atması
  • Baygınlık geçirmek ya da fenalaşmak
  • Yüksek ya da düşmeyen ateş
  • Öksürükte kan gelmesi
  • Öksürürken koyu renkli balgam çıkarmak
  • Bronşit ya da göğüste dolgunluk
  • Olağandışı (alışmadığınız tarzda) nefes darlığı
  • Vücutta olağandışı sıvı tutulumu (bacaklarda şişme gibi)

Pulmoner Hipertansiyon Hastaları Soğuk Alğınlığı Ve Grip Durumunda Ne Yapmalı?

Soğuk algınlığı ya da grip, PH’lı hastalarda önemli sorunlar yaratabilir. Soğuk algınlığına ya da gribe yakalandığınızda burnunuz tıkandığından nefes almanız güçleşir. Daha çabuk yorgun düşersiniz. Ayrıca, PH’lı hastaların, reçetesiz satılan soğuk algınlığı ilaçlarını kullanmadan önce doktorlarına danışmaları önerilmektedir. Yapılacak en iyi şey, mümkün olduğunca soğuk algınlığı ya da gripten korunmaya çalışmaktır

Pulmoner Hipertansiyon Nedir?
5 (100%) 6 Oylar

Önemli Uyarı: Bu site hastalar, hasta yakınları, öğrenciler ve konuya ilgi duyanlar için kurulmuş olup tamamen bilgilendirmeye yöneliktir. Sitede yer alan bilgiler profesyonel tıbbi tanı ve tedavinin yerini tutmaz. Yanlış uygulamalardan dolayı doğacak zarardan bu site hiç bir şekilde sorumlu tutulamaz. Lütfen doktorunuza danışınız.

Hakkında admin

İlginizi Çekebilir

Hipertansiyon Nedir?

Damarın içindeki kanın damar duvarına yaptığı yüksek basınca hipertansiyon denir. Uzun dönemde kanın damar duvarlarındaki …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir